Η δικαστική γραφολογία είναι η επιστήμη που ερευνά τον τρόπο δημιουργίας ενός εγγράφου, καθώς επίσης και κάθε άλλη επέμβαση που μπορεί να έχει υπάρξει σε αυτό.

Ενδεικτικά, κάποιοι επιμέρους τομείς της γραφολογικής έρευνας, είτε ξεχωριστά είτε σε συνδυασμό, μπορούν να αποτελέσουν το χαρτί, η μελάνη, καθώς και το μέσο που χρησιμοποιήθηκε για την αποτύπωση του κειμένου, όπως π.χ. εκτυπωτής, φωτοτυπικό μηχάνημα, σφραγίδα κτλ.

Στην περίπτωση των χειρόγραφων εγγράφων, η σύγκριση γραφής ή/και υπογραφής αποτελεί έναν εξειδικευμένο τομέα της Δικαστικής Γραφολογίας. Σε αυτόν τον ιδιαίτερο κλάδο, σκοπός της γραφολογικής έρευνας είναι ο προσδιορισμός της γνησιότητας ή της πλαστότητας της γραφής ή/και της υπογραφής του αμφισβητούμενου εγγράφου, σε συνάρτηση με το συγκριτικό υλικό που χρησιμοποιείται στην έρευνα.

Τα βασικά αντικείμενα μελέτης της δικαστικής γραφολογίας είναι:

• Ταυτοποίηση Γραφής/Υπογραφής: Σύγκριση υπό έλεγχο γραφής ή/και υπογραφής με δειγματικό υλικό.
• Έλεγχος Εγγράφων: Εξέταση για τυχόν παραποιήσεις, ξέσεις (σβησίματα), προσθήκες ή αλλοιώσεις σε συμβόλαια, διαθήκες, επιταγές και άλλα έγγραφα.

Για τον σκοπό αυτό, οι δικαστικοί γραφολόγοι χρησιμοποιούν εξειδικευμένο εξοπλισμό, όπως μικροσκόπια και μεγεθυντικούς φακούς για λεπτομερή παρατήρηση, καθώς και πηγές φωτισμού UV/IR για τον εντοπισμό διαφορετικών μελανιών ή σβησιμάτων.

Ο δικαστικός γραφολόγος, μετά την ολοκλήρωση της γραφολογικής έρευνας, δύναται να συντάξει έκθεση γραφολογικής πραγματογνωμοσύνης, η οποία αποτελεί αποδεικτικό μέσο στο δικαστήριο.